یادداشت | از سوسنگرد تا قزوین؛ میراثی که با قلم پاسداری میشود

زهرا محبی دبیر سایت نوید شاهد استان قزوین طی یادداشتی نوشت: سوسنگرد در ۶۰ کیلومتری شمالغرب اهواز، دروازهای بود که اگر سقوط میکرد، مسیر پیشروی ارتش بعث به سمت حمیدیه و اهواز هموار میشد و سرنوشت جنگ در جنوب، شکل دیگری میگرفت. شهر در مهر ماه سال ۱۳۵۹ یک بار اشغال و سپس با شبیخون نیروهای مردمی آزاد شد، اما در ۲۳ آبان دشمن با یگانهای زرهی و نیروی تازهنفس بازگشت و این بار سوسنگرد را از سه طرف در محاصره گرفت. مدافعان درون شهر پاسداران، بسیجیان و اهالی زیر آتش مستقیم مقاومت میکردند و ارتباط شان با پشتیبانی بیرون به شدت محدود شده بود.
آنچه این محاصره را به نقطه عطف تبدیل کرد، تصمیمگیری در ساعاتی بود که همه چیز در آستانه فروپاشی قرار داشت. طی جلسهای در اهواز طرح عملیات آزادسازی نهایی شد. اما چند ساعت مانده به شروع حمله، به دستور بنیصدر، تیپ ۲ لشکر ۹۲ زرهی اهواز- یگانی که قدرت زرهی و آتش لازم برای شکستن محاصره را داشت، از ورود به عملیات منع شد. در همان شب، پیام امام خمینی (ره) ابلاغ شد:«تا فردا سوسنگرد باید آزاد شود».
آیتالله العظمی خامنهای در نامهای که ساعت ۱:۱۰ بامداد ۲۶ آبان خطاب به فرمانده لشکر ۹۲ زرهی نوشتند، صریح هشدار دادند: «اگر تیپ وارد عمل نشود در حقیقت تک انجام نگرفته است. در غیر این صورت مسئولیت سقوط سوسنگرد با هر کسی است که از این تصمیم عدول کرده است». شهید چمران نیز ذیل همان نامه با جمله «من رسماً اعلام جرم میکنم» این کارشکنی را محکوم کرد.
سرانجام ساعت ۶:۳۰ بامداد ۲۶ آبان ۱۳۵۹، عملیات با مشارکت تیپهای ۲ و ۳ لشکر ۹۲ زرهی اهواز، گروه رزمی ۱۴۸ پیاده لشکر ۷۷ خراسان، گروه رزمی ۳۷ زرهی شیراز، نیروهای سپاه و ستاد جنگهای نامنظم شهید چمران آغاز شد.
محور اصلی پیشروی از حمیدیه به سمت سوسنگرد بود و هماهنگی میان حمله از بیرون و مقاومت مدافعان درون شهر، حلقه محاصره را شکست. شهید چمران در خط مقدم حضور داشت و در جریان عملیات از ناحیه پا مجروح شد، اما هدایت میدانی را رها نکرد. تا واپسین ساعات روز، نیروهای بعثی عقبنشینی کردند و سوسنگرد آزاد شد.
این پیروزی فقط بازپسگیری یک شهر نبود؛ مانع تثبیت مواضع دشمن در یکی از مهمترین محورهای منتهی به اهواز شد و اولین نمونه موفق هماهنگی ارتش، سپاه و نیروهای مردمی در ماههای نخست جنگ را رقم زد. اما آنچه این حماسه را به قزوین پیوند میدهد، حضور رزمندگانی است که از این استان در کنار شهید چمران ایستادند. شهید سید علیاکبر ابوترابیفرد، از چریکهای ستاد جنگهای نامنظم چمران، در همین عملیات و در ماموریتهای شناسایی حضور داشت؛ وی بعدها در ۲۶ آذر ماه سال ۱۳۵۹ در یکی از همین ماموریتها به اسارت درآمد و به «سید آزادگان» ایران تبدیل شد.
امروز، از سوسنگرد تا قزوین، میراثی که با قلم پاسداری میشود همین است: نه فقط بازگویی یک پیروزی نظامی، بلکه حفظ حقیقتی که در دل شب ۲۶ آبان متولد شد، اینکه اراده و وحدت میتواند محاسبات دشمن را بر هم بزند و اینکه پاسداری از آن حقیقت، امروز بر دوش رسانهای است که نباید بگذارد فداکاری نسل اول انقلاب در هجمه روایتهای دروغین گم شود.