دنیای کودکانه؛ روزهایی که با حادثهای تلخ تغییر کرد

سرهنگ پاسدار شهید مهدی نصر آزادانی به همراه مادر، همسر و دو فرزندش، اسفندماه ۱۴۰۴ در پی حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا به منزل مسکونیشان در اصفهان به شهادت رسیدند. در این حادثه، زینب، دختر کوچک خانواده، بهطرزی معجزهآسا از زیر آوار نجات یافت. مرضیه خلیلیان، خواهر شهیده عاطفه خلیلیان، در گفتوگو با نوید شاهد اصفهان، از ویژگیهای اخلاقی خواهرش، روحیه نوعدوستی او و دنیای کودکانه سه فرزندش میگوید؛ از زنی که مهربانی را در رفتار روزمرهاش معنا میکرد و کودکانی که هرکدام آرزوها و استعدادهای منحصربهفردی داشتند.
بعضی انسانها را باید از زبان کسانی شناخت که سالها در کنارشان زندگی کردهاند؛ از خاطراتی که شاید در روزهای عادی چندان به چشم نیایند، اما پس از رفتنشان معنای دیگری پیدا میکنند. شهیده عاطفه خلیلیان از همان انسانهایی بود که رد مهربانیاش در زندگی اطرافیان باقی مانده است؛ زنی که محبت را نه فقط در کلام، بلکه در رفتار و منش خود نشان میداد.
مرضیه خلیلیان، خواهر این شهیده، در روایت خود از زنی مهربان، بیتکلف و دغدغهمند ترسیم میکند؛ کسی که خوشحالی دیگران برایش شادیآفرین بود و تلاش میکرد به هر شکل ممکن، باری از دوش نیازمندان بردارد. او در کنار این خاطرات، از سه فرزند خواهرش نیز میگوید؛ کودکانی با روحیهها، استعدادها و آرزوهای متفاوت که هرکدام دنیای خاص خود را داشتند.
عاطفه مهربانی را زندگی میکرد
خواهرم عاطفه، زنی بسیار مهربان بود. با همه خوب رفتار میکرد؛ چه با خانواده و بستگان خودش و چه با خانواده همسرش. محبتش به اطرافیان به اندازهای بود که بعد از شهادتش، در مراسمهایی که خانواده و آشنایان ما را میدیدند، بارها میگفتند: «دلمان برای لبخندها و در آغوش گرفتنهای عاطفه تنگ شده است.»
عاطفه هر وقت ما را میدید، حتماً در آغوش میگرفت و محکم بغل میکرد. همیشه میگفت: «تا شما را محکم بغل نکنم، انگار دلم راضی نمیشود و خوشحال نمیشوم.» این محبت و صمیمیت، بخشی از شخصیت او بود و اطرافیانش بهخوبی این ویژگی را میشناختند.
یکی از ویژگیهای اخلاقی خاص خواهرم این بود که اصلاً حسادت نمیکرد. حتی مدتی قبل از شهادتش، در صحبت با من میگفت: «من خودم را امتحان کردهام و فهمیدهام که حسود نیستم. هر وقت متوجه میشوم کسی چیزی خریده یا به موفقیتی رسیده، واقعاً از ته دل خوشحال میشوم.»
میگفت چندین بار خودش را در موقعیتهای مختلف سنجیده و به این نتیجه رسیده است که حسادت در وجودش جایی ندارد. این موضوع برایش ارزشمند بود و از اینکه میتوانست بدون هیچ حس ناخوشایندی، از شادی دیگران خوشحال شود، احساس رضایت میکرد.
دغدغهای فراتر از خانواده؛ گرهگشایی از مشکلات دیگران
عاطفه فقط به خانواده و نزدیکانش توجه نداشت؛ دغدغه دیگران را هم داشت و همیشه دنبال راهی بود تا بتواند به کسی کمک کند. وقت زیادی برای فرزندانش میگذاشت، اما در کنار مسئولیتهای خانوادگی، از کمک به دیگران هم غافل نمیشد.
خاطرهای از او دارم که بعد از شهادتش برایم معنای عمیقتری پیدا کرد. خواهرم در یکی دو صندوق قرضالحسنه، افرادی را برای دریافت وام معرفی میکرد. مدتی بعد از شهادتش، به یکی از این صندوقها مراجعه کردم و سراغ حساب خواهرم را گرفتم. به مسئول صندوق توضیح دادم که قصدم دریافت پول یا پیگیری موجودی حساب او نیست؛ چون عاطفه شاغل نبود و پولی در اختیار نداشت که بخواهد برای خودش پسانداز کند. فقط میخواستم بدانم بر چه اساسی افرادی را که معرفی میکرد، برای دریافت وام تأیید میکردند.
مسئول صندوق در پاسخ گفت: «خواهرتان از سال اول و دوم، حتی پیش از ازدواج، به اینجا مراجعه میکرد و برای افراد معرفیشده نامهای از حوزه میآورد. ما هم از همان زمان متوجه شده بودیم که ایشان فرد قابل اعتمادی است و اگر کسی را برای دریافت وام معرفی میکند، این کار را برای کمک به دیگران انجام میدهد، نه برای منفعت شخصی خودش.»
وقتی این صحبتها را شنیدم، بیشتر متوجه شدم که خواهرم تا چه اندازه دغدغه زندگی دیگران را داشته است. او حتی برای راه انداختن کار مردم هم پیشقدم میشد و تلاش میکرد با اعتبار و اعتمادی که نزد دیگران داشت، گرهای از مشکلات اطرافیان باز کند.
در محلهای که زندگی میکردند نیز چند نفر از دوستانش با یکدیگر گروهی تشکیل داده بودند و به افراد نیازمند کمک میکردند. کمکهایشان فقط مالی نبود؛ گاهی برای حل یک مشکل، انجام کاری یا برطرف کردن گرفتاری کسی تلاش میکردند. برای عاطفه مهم نبود مشکل یک نفر کوچک است یا بزرگ؛ مهم این بود که بتواند به هر روشی قدمی برای رفع آن بردارد.
یکی دیگر از ویژگیهای اخلاقی عاطفه، اهمیت دادن به دیدار اقوام و احوالپرسی از آنها بود. با وجود اینکه سه فرزند خردسال داشت و مسئولیتهای زندگی فرصت زیادی برایش باقی نمیگذاشت، ارتباط با بستگان را فراموش نمیکرد. برای او تفاوتی نداشت که این دیدارها مربوط به خانواده خودش باشد یا خانواده همسرش؛ به هر حال تلاش میکرد به آنها سر بزند و از حالشان باخبر شود.
پس از شهادتش، متوجه شدیم که عاطفه بهطور منظم و هر دو تا سه هفته یکبار به دیدار برخی از بستگان بیمار میرفته است. یکی از خالههایم سالها با بیماری درگیر بود و دختر ایشان نیز به بیماری سرطان مبتلا شده بود. عاطفه با وجود مشغلههای خانوادگی، برای عیادت آنها وقت میگذاشت. وقتی همسرش، آقا مهدی، به خانه برمیگشت و بچهها پیش او بودند، فرصت را غنیمت میشمرد و به دیدارشان میرفت.
این توجه فقط به بستگان خودش محدود نبود. یکی از بستگان خانواده همسرش، خانمی سالمند بود که عاطفه به دیدارش میرفت و از او احوالپرسی میکرد. پس از شهادت عاطفه، فرزند آن خانم به من گفت: «ذکر خیر خواهرتان در خانه ما هست؛ عاطفه به مادرم سر میزد.»
عاطفه در مسجد محل نیز با بانوان سالمند و دیگر اهالی ارتباط صمیمانهای داشت. برایش سن و سال یا نسبت خانوادگی ملاک نبود؛ با آنها صحبت میکرد، پای درد دلشان مینشست و با محبت و توجه، حالشان را جویا میشد.
تازه متوجه شدم محبت او در دل همین افراد چه جایگاهی داشته است. بانوانی که در مسجد با عاطفه رفتوآمد داشتند، از شنیدن خبر شهادتش بسیار ناراحت شده بودند. حتی یکی از دختران حاضر در مسجد که عاطفه رابطه محبتآمیزی با او داشت، هنوز هم هر بار ما را میبیند، با چشمانی اشکآلود سراغ عاطفه را میگیرد و میگوید: «عاطفه چی شد؟ من چقدر عاطفه را دوست داشتم؛ عاطفه هم من را خیلی دوست داشت.»

محمدحسن؛ پسری کنجکاو با آرزوی دانشمند هستهای شدن
محمدحسن در زمان شهادت، دانشآموز کلاس اول دبستان بود. من خودم معلم کلاس اول بودم و به همین دلیل، از نزدیک با روحیات و تواناییهای او آشنایی داشتم. پسری بسیار باهوش و کنجکاو بود و همیشه دوست داشت اطلاعات و دانستههایش را افزایش دهد.
خیلی سؤال میپرسید و به یادگیری علاقه داشت. حتی زیرنویسهای تلویزیون را میخواند و مطالبی را که در مدرسه یاد گرفته بود، با دقت برای ما توضیح میداد. گاهی مسائل درسی را به شکلی بیان میکرد که انگار خودش معلم است. از نظر هوش و یادگیری، نسبت به بسیاری از همسنوسالهایش جلوتر بود.
یکی از آرزوهای همیشگی محمدحسن این بود که در آینده دانشمند هستهای شود و به کشورش خدمت کند. این موضوع را بارها بیان میکرد و از همان دوران کودکی، نسبت به پیشرفت کشورش احساس مسئولیت داشت.
نکته دیگری که برایم بسیار جالب بود، دغدغهاش نسبت به کودکان فلسطینی بود. با اینکه هنوز کلاس اول دبستان بود، وقتی درباره آنها صحبت میشد، میگفت دلش برای بچههای فلسطین میسوزد و دوست دارد بتواند به آنها کمک کند. برای من شنیدن چنین حرفهایی از زبان یک کودک در آن سن، بسیار تأثیرگذار بود.
فاطمهزهرا؛ دختری آرام با دستانی هنرمند
فاطمهزهرا در مقطع پیشدبستانی بود. دختری بسیار آرام، متین، صبور و مهربان که اطرافیانش بهخوبی با این ویژگیهای اخلاقی او آشنا بودند.
یکی از ویژگیهای برجسته فاطمهزهرا، دقت و ظرافتی بود که هنگام انجام کارهای هنری از خودش نشان میداد. بارها پیش آمده بود که مقداری خمیر بازی در اختیارش میگذاشتم و از او میخواستم وسیلهای درست کند. یکبار سبد میوهای درست کرد که واقعاً از زیبایی و ظرافت کارش تعجب کردم.
وقتی آن کار را دیدم، به خواهرم گفتم فاطمه در کارهای هنری استعداد زیادی دارد و اگر در آینده همین مسیر را ادامه دهد، میتواند در رشتههایی مانند معماری بسیار موفق شود؛ چون برای انجام هر کار، وقت و حوصله زیادی میگذاشت و به جزئیات توجه میکرد.
فاطمهزهرا علاوه بر این ویژگیها، به قرآن هم علاقه زیادی داشت. بسیاری از سورهها را حفظ کرده بود و دعای فرج را نیز میخواند. صدای او هنگام خواندن این دعا در برخی مراسم و میدانها پخش شده بود و شنیدن آن برای خانواده و اطرافیانش خاطرهای ماندگار به شمار میرفت.
او دختری آرام و دوستداشتنی بود که در کنار استعدادهای هنری، به مسائل دینی و معنوی نیز علاقه نشان میداد.
زینب؛ دختر کوچکی با روحیهای بزرگتر از سنش
زینب، کوچکترین فرزند خانواده و در زمان شهادت سه سال و نیم داشت. از نظر روحیه و رفتار، تفاوتهایی با خواهر و برادرش داشت. دختری مستقل، منظم و در عین حال بسیار مهربان بود.
محمدحسن و فاطمهزهرا وابستگی زیادی به مادرشان داشتند، اما زینب از همان کودکی تلاش میکرد بسیاری از کارهایش را خودش انجام دهد. برای مثال، وقتی سفره پهن میشد، خودش سر سفره میآمد و حتی اگر کسی میخواست به او غذا بدهد، میگفت: «خودم میخواهم بخورم.» با اینکه هنوز کوچک بود و نمیتوانست همه کارهایش را بهراحتی انجام دهد، دوست داشت مستقل باشد.
در کارهایش نظم خاصی داشت. وقتی به خانهشان میرفتیم، میدیدیم کفشهایش را مرتب جفت میکند و در جای مخصوص میگذارد. همین رفتارهای ساده نشان میداد که از همان سن کم، به نظم و ترتیب اهمیت میدهد.
با وجود سن پایین، محبت زیادی هم داشت. بارها رفتارهایی از او دیده بودم که به خواهرم میگفتم این میزان از مهربانی و درک، برای کودکی سه سال و نیمه واقعاً جالب است.
روایت از این خانواده شهید ادامه دارد....
بخش دوم گفتگو را بیشتر بخوانید: از آخرین خداحافظی تا بازگشت صدای زینب؛ روایت روزهای پس از یک جنایت
انتهای پیام/