ابراهيم اسداللهي (پدر شهيدان علي اكبر و مجتبي اسداللهي)

معلم پسران
حاجي ملّا اومد.
اسب سر كج كرد و از خاكي كوچه تو آمد. چرخ هاي گاري، لق لق كنان، رو سنگ هاي زبانه زده از خاك يك هوا بلند مي شدند و دوباره مي دويدند.
حاجي افسار اسب را كشيد و گاري ايستاد. اول خودش پايين آمد و پشت سرش بچه ها، يكي يكي پايين پريدند. حاجي هيچ وقت نمي گذاشت بچه ها، چندتايي، روي اسب بنشينند؛ براي همين با گاري اين ور و آن ورشان مي برد.
همسايه ها، آن هايي كه تو كوچه بودند، به پاي ملا بلند شدند. او هم جواب سلامشان را با خوشرويي داد و رفت داخل.
تا بنشيند و لبي با چايي تر كند، اتاق پر شده بود از بچه هاي روستا. نشسته بودند منظم، پشت رحل ها و قرآن ها جلويشان باز. حاجي وارد اتاق شد. روي تشكچه ، بالاي اتاق نشست. بچه ها هم به پايش بلند شدند و دوباره نشستند.
رسول نگاهي به چشمان ملا كرد و با اشاره ي او شروع كرد به خواندن. اولين آيه، از اول صفحه. يك خطش تمام نشده بود كه ملا اخم كرد. نيمه هاي خط دوم، دست دراز كرد و با چوب نازكي كه جلوي تشكش گذاشته بود، آرام به او زد. رسول كمي خودش را عقب كشيد و به خواندنش ادامه داد.
رسول بارها از پدربزرگش چوب خورده بود. حتي مجتبي و علي اكبر كه تنها پسرهاي ملا بودند هم از او چوب خورده بودند. رسول تمام حواسش را جمع كرد تو چند كلمه اي كه از خط دوم باقي مانده بود. تو دلش خدا خدا مي كرد كه ديگر غلط نداشته باشد.
حاجي از پدرش قرآن خواندن را ياد گرفته بود، او و عموهايش هم از پدرشان. وقتي پدرش مرد، او 25 سالش بود.
پدر، خودش براي او زن انتخاب كرده بود؛ يكي از دخترهاي كم سن و سال محل كه دوازده سال بيشتر نداشت. ابراهيم هم سني نداشت؛ هم هاش هجده سالش بود. خرجشان از كار روي زمين كشاورزي درم يآمد. زمين مال خودشان بود؛ محصولش هم جوو گندم.
اوايل ازدواج، با پدر خانم و دوتاي ديگر رفته بود كربلا. پنجا ه وهفت روز تو عراق مانده بودند. بعد از كربلا مي خواستند بروند سامرا. هيچ رانند هاي راضي نمي شده ببردشان. تا سامرا بردنش حرفي نبوده، مي گفتند:
«شب نم يمانيم. بعدازظهر بايد برگرديد ».
عاقبت راننده ي ميني بوسي را راضي مي كنند ببردشان؛ به شرط آن كه بنشينند روي تاق. ابراهيم و جوان همراهشان مي نشينند دو طرف، دو تاي ديگر وسط. اين طوري تو دست اندازها و پيچ ها مراقب آن دو بودند كه نيفتند.
دخترها يكي يكي به دنيا مي آيند تا ارديبهشت سال 42 كه علي اكبر به دنيا مي آيد، سه سال بعد هم مجتبي. اسم پسر كوچك را براي اين مجتبي مي گذارند كه روز تولد امام حسن به دنيا آمده بوده.
رسول خواهرزاده ي علي اكبر و مجتبي است. از يكي شان كوچكتر است و از آن يكي بزرگتر. شيطنت دايي ها و خواهرزاده كه گل مي كند، كار به قايم باشك بازي تو طويله، پشت گوسفندها مي رسد. گاهي هم ريسه رفتن ريز ريز يكي، از چوب خوردن آن يكي؛ سر كلاس ملا.
پسرها تو اتاق پدر، عكسي را ديده اند كه پدر خيلي به او علاقه نشان مي دهد. عكس يك عالم سيد است كه لبخند شيريني دارد. پسرها هم بدون اين كه بدانند چرا، دوستش دارند. گاهي مي روند و دزدكي نگاهش مي كنند.
پسرها كه كمي بزرگتر مي شوند، مي روند سر زمين كمك پدرشان. درسشان را هم تا پنجم ابتدايي بيشتر نمي خوانند.
تظاهرات و راه پيمايي يكي يكي در شهرها پا مي گيرد. حاجي هم با خانواده اش مي روند راه پيمايي. گاهي تو همان دولت آباد، گاهي با ماشين مي روند قزوين.
جنگ كه شروع مي شود، حاجي دوست دارد پسرهاي او هم بروند جبهه. دوست دارد اين را بهشان بفهماند.
مجتبي نشسته جلوي تلويزيون. چشم از صفحه برنم يدارد. دارد جبه ه را نشان م يدهد. پدر هم نشسته، هما نطور نگاهش م يكند.
يك دفعه مجتبي ذوق مي كند.
آخ جان! چي مي شه اون جا پرپر بزنم.
بعد برمي گردد و به پدر نگاه مي كند.
پدر هم جواب نگاهش را مي دهد.
لياقت مي خواد!
حرفش را زده بود و پسرها خوب حرفش را خوانده بودند.
سال 1361 است. جفت پسرها جبهه اند. علي اكبر سربازي اش است و مجتبي داوطلب رفته است.
حاج خانم نفسش به نفس مجتبي بند است؛ پسر كوچكش است، طور ديگري دوستش دارد. شده بود سرشان را رو يك بالش گذاشته بودند؛ يك سرش مجتبي، سر ديگرش مادر.
وقت رفتن مجتبي، طلاهايش را درآورده بود گذاشته بود وسط اتاق گفته بود:« اين ها را ببريد بدهيد غرامت، مجتبي را برداريد بياوريد ».
امير، يكي از نوه هايش، را فرستاد پي مجتبي. مجتبي رفته بود نماز جمعه. امير هرچه گشته بود، پيدايش نكرده بود. آن قدررفته بود داخل و آمده بود كه ديگر بي اختيار خودش، خودش را جلوي بچه هاي بازرسي، دست مي كشيده، مي گشته. تا اين كه پوتين هاي مجتبي را از رو ظاهرش مي شناسد. برمي داردشان و كناري مي ايستد تا مجتبي بيايد. به او مي گويد كه مادر چه گفته است و مي آوردش خانه.
چشم مادر كه به مجتبي مي افتد بغضش مي تركد.
دلم مي خواست نروي، اما پشيمان شدم. مي ترسم روز قيامت شرمنده فاطمه زهرا شوم. برو در پناه خدا.
مجتبي را راهي مي كند برود. دل نگراني اش فقط براي او نيست؛ علي اكبر، رسول و امير، غلامحسين پسر برادر حاج آقا هم هست. از خدا مي خواهد اسير نشوند، معلول هم نشوند؛ فقط شهيد شوند.
هر روز خبر شهادت يكي از جوان هاي دولت آباد را مي آورند. اهالي جمع مي شوند و مي روند براي تشييع جنازه، قزوين. همان جا هم دفنشان مي كنند. بارها شده است حاجي براي تشييع جنازه ي كسي رفته است كه روزي خودش قرآن خواندن را يادش داده.
به خودش مي آيد و مي بيند ايستاده بالاي سر مجتبي. پسرش خوابيده تو تابوت با تني خوني و صورتي كه روي لب هايش چند شن ريز از خاك شلمچه جا مانده. لبخند مي زند و حظ مي برد. دوست دارد ببوسدش. همه ي عطش درونش را جمع مي كند و مي گويد « مرحبا !»
نشسته اند دور كرسي. حاجي دارد آرام و زير لب قرآن مي خواند. حاج خانم همان طور بي صدا نشسته. حاجي سرش را به قرآن نزديك تر مي كند، ناگهان چيزي از تصوير مات گوشه ي چشمش بيرون مي رود. حاج خانم افتاده است بي حال. هرچه صدايش مي كند جواب نمي دهد؛ حاج خانم تمام كرده است.
ياد حرف هاي او بعد از شهادت مجتبي مي افتد.
نذرم قبول شد. نذر كرده بودم اسير نشود، شهيد شود.
حا ج آقا يقين دارد كه همسرش افتخار مي كرد چنين سعادتي نصيبش شده. كمي مكث مي كند تا واژ هاي براي اين سعادت پيدا كند. پيدا مي كند؛ « فيض عظمي ».
» : با خودش مي گويد: او افتخار مي كرد اين فيض عظمي نصيبش شده، اما دوري مجتبي را تاب نياورد».
علي اكبر، دخترهايش را آورده پدربزرگشان را ببينند. سومين بچه اش هم در راه است؛ همسرش پا به ماه است. همه مي گويند: «كاش بعد دوتا دختر، اين يكي پسر شود ».
اما علي اكبر چيزي نمي گويد. همسرش هم در اين خوف و رجاست كه نظر او را بداند. حاجي پسرش را خوب مي شناسد. مي داند كه همين كه بچه اش سالم باشد، برايش كافي است. همين هم مي شود. نوزاد كه به دنيا مي آيد، خبر مي آورند اين يكي هم دختر است. علي اكبر مي گويد: « خدا را شكر مي كنم كه دختر است ولي سالم است».
به همسرش مي سپارد كه «دخترهايم را نمازخوان بار بياور».
علي اكبر مي رود جبهه. وقت هايي هم كه هست تو كارخانه شيشه كار مي كند. ماه محرم كه مي شود، سعي مي كند بيايد و تو تعزيه باشد. نقش علي اكبر را هميشه مي دهند به او؛ زيباست و خوش قد و بالا، نقش علي اكبر را هم خوب مي گويد.
حاجي نگاه تنها پسرش مي كند؛ لباس سفيد تن كرده و شال سبزي بسته كمرش. از اين كه علي اكبرش اين قدر زيباست، كيف مي كند. فقط چهره اش نيست؛ گرمايي از درونش، پدر را سر ولع آورده كه قربان صدقه اش برود.
علي اكبر نشسته با آب و تاب دارد تعريف مي كند «عبدالله جهانبخش مي گفت: سيزده سالم كه بود، سفيدكار بودم. تو تهران كار مي كردم. يك بار دوتا از دوستانم گفتند: بيا بريم ناهار چلوكبابي.
اون موقع مزد من 65 ريال بود. به عمرم هم اسم چلوكباب نشنيده بودم. هرچي گفتم پول من كم است، گفتند: نه، مي رسد، نگران نباش.
رفتيم نشستيم تو چلوكبابي. هي اين پا و اون پا كردم چلوكباب را بياورند كه ببينم چه رنگي است! يك بشقاب آوردند پر برنج، زيرش هم گوشت. يك بست هي شيكي هم گذاشته بودند رو برنج. كلي گذشته بود و من هما نطور آن بسته را نگاه م يكردم. بالا و پايينش كردم، ديدم دارد ازش روغن مي چكد. دستهاي من هم كه زبر بود، برداشتم ماليدم دستم.
دوستانم فقط به من مي خنديدند. بعد فهميدم كره بوده. همان نصف هاش را كه مانده بود، مثل آ نها ماليدم رو برنج و شروع كردم به خوردن. زيرچشمي هم نگاهشان مي كردم؛ ببينم چه جوري مي خورند. به هر مصيبتي بود، غذا را خورديم. بلند كه شديم بياييم، گفتند اين را هم بايد بخوري. بغل بشقابم يك شيشه بود كه توش يك چيز نارنجي رنگ بود. فكر كردم آ بجويي، چيزي است. گفتم نمي خورم. گفتند: نمي شود بايد بخوري.
آن را هم به هر مصيبتي بود خوردم. بعد فهميدم كانادا دراي بوده».
علي اكبر باز بي تاب رفتن است، اما اين بار نمي گذارند. امير هم شهيد شده است، مي گويند: «براي خانواده ي شما بس است. پدرت تاب ديدن يك داغ ديگر را ندارد».
و او مي داند كه پدر تحمل دارد.
ساكش را كه برمي دارد تا راه بيافتد، دختر بزرگش دنبالش گريه مي كند مي گويد: « نمي گذارم بروي ».
علي اكبر مي گويد:« تو بگذار من بروم، مي خواهم بروم برايت كيك و پفك بخرم».
او هم فقط به همين بهانه، مي گذارد او برود. علي اكبر رفت از قم اعزام شد؛ نمي خواست بار ديگر بشنود كه براي خانواده ي او بس است. روزهاي آخر خواهرش هم پاپي اش شده بود كه نگذارد برود. او هم گفته بود:
«علي اكبرها بايد بروند! ».
اسفندماه سال 1363 ، عمليات بدر بود. دسته دسته شهيد بود كه مي آوردند. حاجي رفته بود براي مراسمي، ديده بود عكس علي اكبر را هم زده اند آن جا.
باز به خودش آمد و ديد ايستاده بالاي سر علي اكبر. تو جزيره ي مجنون شهيد شده بود. تركش خورده بود به صورتش. اين بار هم با حظ جان گفت: «مرحبا !».
سه سال بعد، تو تشييع شهيد عباس بابايي گفته بود: اي كاش من هزار تا پسر داشتم، همه شهيد مي شدند ولي يك مو از سر اين نيرو هوايي ها كم نمي شد».
خورشيد دارد كم كم طلوع مي كند و رو زمين هاي طلايي گندم پهن مي شود.
حاجي ابراهيم تو جا پهلو به پهلو مي شود. سر برمي گرداند و نگاهش مي ماند رو نقطه اي رو ديوار. كمي نگاه نگاه كه مي كند، تنش پر مي شود از اشتياق. لبانش از خنده باز مي شود و لطافتي شيرين به درونش مي دود؛ حظ مي كند.
تا داخل حياط وضو بگيرد و برگردد، يكي از همسايه ها در مي زند و داخل اتاق منتظرش مي ماند. بچه اش را آورده او برايش دعا بنويسد؛ دعا براي چشم زخم. مي آيد داخل اتاق و رو تشكچه ي بالاي اتاق مي نشيند. با خط خوش دعايي برايش مي نويسد و مي دهد دستش.
خوب مي شود ان شاالله.
زن د لگرم مي شود و رنگي به صورت رنگ پريده اش مي نشيند.
نان و چايي اي مي خورد و قبايش را به تن مي كند تا براي كاري برود بيرون. نگاهش كه مي كني، مي بيني سال هاست همان طوري ديدي اش؛ نگاهي نافذ، محاسني بلند و آراسته و قبايي كه مدام به تن دارد. شايد تنها چيزي كه در او تغيير كرده است، گرد كهولت است كه بر چهره اش نشسته. سن شناسنامه ايش 1299 است، اما سن واقعي اش بيش ازاين هاست.
پا به درون كوچه مي گذارد. دو پرچم روي پشت بام خانه خودشان را به دست نسيم سپرده اند. يكي از اهالي كه دارد از كوچه مي گذرد، چند قدمي به سمت او مي آيد و سلام و عليكي مي كند. از سر كوچه يكي از آن هايي كه كنار چندتاي ديگر ايستاده، از روي احترام سرش را كمي به جلو خم مي كند.
حاجي ابراهيم آمد.
حاجي هم جواب سلامش را مي دهد.
چشم حاجي به رسول مي افتد كه دارد از آن دور مي آيد؛ همه ي صورتش مي شود يك لبخند بزرگ. با خودش مي گويد: «اگر علي اكبر و مجتباي من هم زنده بودند، سن و سال رسول را داشتند».
به او مي گويد كه برود تو، تا او برگردد. بعد هم رو تن خاكي كوچه آرام آرام قدم مي زند و مي رود.
رسول مي آيد داخل. تو اتا قها چرخي مي زند و از اهالي خانه احوال مي گيرد. بعد بي هوا مي رود تو اتاق حاجي. با نگاهي گذرا، اتاق را مي كاود. چشمش با نگاهي قفل مي شود، به قاب عكسي كه سا لهاست به ديوار اتاق حاجي است؛ به عكس امام.